Асновы / Podstawy > Kurs języka białoruskiego na poziomie A1 dla Polaków > Lekcja 7. Witamy się po białorusku!

Lekcja 7. Witamy się po białorusku!

W tej lekcji nauczymy się witać i przedstawiać po białorusku. Na początku przeczytaj tekst. Karol wrócił z kolejnego lektoratu i pisze do Emilii, żeby opowiedzieć, czego się nauczył, i zadać kilka pytań.

new-collage

Прывіта́нне, Эмі́лія!
Прывіта́нне, Ка́раль! Widzę, że już witasz się po białoruski.
Tak! Nauczyłem się kilku zwrotów:
Прывіта́нне – cześć;
Віта́ю – witam;
До́бры дзень – dzień dobry;
До́бры ве́чар – dobry wieczór;
Дабра́нач – dobranoc;
Да пабачэ́ння – do widzenia.
Po białoruski też można powiedzieć „До́брай ра́ніцы”, kiedy witamy się rano. Zabawne, że nie ma odpowiednika w języku polskim.
Mówiłam kolegom, że to dlatego, że kiedy wstajemy, od razu zaczynamy pracować. A oni żartowali, że rana nie mają ci, którzy długo śpią.
Co do mnie, to raczej drugi wariant jest lepszy. Słuchaj, lektor mówił, że w sytuacji nieoficjalnej można powiedzieć „здаро́ва” do kobiety i „здаро́ў” do mężczyzny, jakbyśmy życzyli zdrowia. Czy ktoś mówił do ciebie „здаро́ва”?
Tak, czasem słyszę od kolegów. Też słyszałam „прыве́т”, ale nie widziałam w słowniku. W sytuacjach oficjalnych słyszałam również „дабры́дзень”.
A jak się pożegnać? Znam tylko „да пабачэ́ння” w sytuacji oficjalniej.
W sytuacji nieoficjalnej mówi się też „паку́ль”, to jest jak „na razie”. Też często słyszę „шчаслі́ва” niby życzymy, żeby osoba, z którą się żegnany, miała szczęście. Też znam „дава́й„, ale po raz pierwszy byłam zaskoczona, bo nie widziałam, dlaczego muszę coś dawać. Ale jak się okazało, to pożegnanie nie ma z dawaniem nic wspólnego. W sytuacji oficjalnej też mówi się „усяго́ до́брага”, jak i u nas „wszystkiego dobrego”.
W tym nagraniu usłyszysz, jak się przywitać i pożegnać po białorusku.
Przywitania i pożegnania
Jakich jeszcze grzecznym słów nauczyłeś się?

Дзя́куй / Дзя́кую – dziękuję;
Вялі́кі дзякуй – dziękuję bardzo;
Шчы́ра дзя́кую – dziękuję ślicznie;
Калі ла́ска – proszę;
Няма́ за што – nie ma za co;
Як спра́вы? – Jak się masz?

Як спра́вы, Эмі́лія?

 

Дзя́куй, ве́льмі до́бра! А ў цябе́?
Такса́ма выда́тна!

Zadanie 1 „Jak się masz?”: tu znajdziesz odpowiedzi na pytanie “Як справы?” („Jak się masz?”). Umieść je od najlepszego do najgorszego. Jeżeli masz wątpliwości, posłuchaj nagrania pod zadaniem.

 

 

W tym nagraniu usłyszysz wszystkie powyższe odpowiedzi z tłumaczeniem na polski.
Jak się masz

W tym nagraniu usłyszysz podziękowania i odpowiedzi na nie.
Podziękowania

Uczyliśmy się, w języku białoruskim grzecznie zwracamy się per WY.
Як цябе́ заву́ць? – Jak masz na imię? (dosłownie: jak cię nazywają?);
Як вас заву́ць? – Jak Pan/Pani ma na imię? (dosłownie: jak was nazywają?);
Праба́ч – przepraszam, przebacz (zwrót per ty);
Праба́чце – przepraszam, przebaczcie (zwrót grzeczny);
Дару́й – przepraszam, daruj (zwrót per ty);
Дару́йце – przepraszam, darujcie (zwrót grzeczny).

 

Tak! A czy pamiętasz, jak odpowiadamy na przebaczenia?

 

Нічо́га стра́шнага – nic nie szkodzi;
Усё́ ў пара́дку – wszystko w porządku.

 

Posłuchaj wyrazów służących do zapoznania się
Przedstawmy się

 

Posłuchaj wyrazów służących przepraszania i przebaczania
Przepraszamy
Czy uczyliście się odpowiedników naszych zwrotów „pan”, „pani”, „państwo”, „panie”, „panowie”?
Tak, dobrze to zapamiętałem. Do kobiety zwracamy się „спада́рыня”, do mężczyzny „спада́р”, do grupy kobiet „спада́рыні”, do grupy mężczyzn „спадары́”, a do grupy, gdzie są obie płci – „спада́рства”.

 

Posłuchaj powyższych zwrotów
Grzeczne zwroty
Jeszcze w języku białoruskim często używa się zwrotów z imieniem ojca („імя́ па ба́цьку”). Mój tata ma na imię Władysław. To znaczy, że do mnie można mówić „Эмі́лія Уладзісла́ваўна”. A jak ma na imię twój tata?
Stanisław.
До́бры дзень, Ка́раль Станісла́вавіч! Мяне́ заву́ць Эмі́лія Уладзісла́ваўна.
Прые́мна пазнаё́міцца!
Узае́мна!
Słuchaj, jutro mam zajęcia o 8.15, muszę już iść spać. Zaraz wyślę Ci plik, tutaj są dialogi i ćwiczenia.
Дзя́куй, Эмі́лька!
Калі ла́ска! Дабра́нач, Ка́раль!
Дабра́нач!

 

Emilia się położyła, ale Karol chce zrobić wysłane ćwiczenia. Jeżeli nie jest północ ani jutro nie masz zajęć o ósmej, to pozostań z Karolem!

Zadanie 2 „Tłumaczymy grzeczne słowa”: znajdź tłumaczenia i ułóż tabelkę grzecznych słów.

Zadanie 3 „Kiedy to powiedzieć”: pogrupuj zwoty w zależności od sytuacji użycia.

Czas na użycie poznanych zwrotów. Zaczniemy od prostszego zadania.

Zadanie 4 „Uzupełnij dialogi”: uzupełnij dialogi wybierając słowa z listy.

Zadanie 5 „Uzupełnij dialogi – poziom mistrz”: uzupełnij dialogi wybierając słowa z listy.

Sprawdź, czy zrozumiesz te zwroty ze słuchu. Proponujemy dwa ćwiczenia.

 

Zadanie 6 „Słuchamy – czytamy – tłumaczymy 1”: posłuchaj nagrania i umieść zwroty w odpowiedniej kolejności.

Zadanie 6

Zadanie 7 „Słuchamy – czytamy – tłumaczymy 2”: posłuchaj nagrania i umieść tłumaczenia zwrotów w odpowiedniej kolejności.

Zadanie 7

Czy szybko zorientujesz się w sytuacji i niczego nie pomylisz? Zrób ćwiczenie, żeby się przekonać!

 

Zadanie 8 „Co pasuje?”: wybierz dialog, który pasuje do obrazka.

Czy twoje oko od razu wyłapuje białoruskie słowa? Zagraj i sprawdź!

 

Zadanie 8 „10 grzecznych słów”: znajdź słowa w chaosie.

Przywitaj się po białorusku i na pewno znajdziesz się w centrum uwagi. Spróbuj, to jest fajne!